ကိုးကန့်လိုꩻမျိုꩻ

ဖြောဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ကိုးကန့်ဒေသတဲးဝါး

	ကိုးကန့် ဒေသတဲးဝါး
ဝေင်ꩻ ကအွောန်ႏဆို့ꩻခါꩻ ရုမ်ꩻ	ဝေင်ꩻလောက်ကုဲန်
အစိုးရဥက္ကဋ္ဌ	ဖုန်တာဆွေင်
ဧရိယာ	-2,060 km2
လိုဖြာꩻ	၁.၆ သိန်ႏလွို
လိုꩻမျိုꩻ	ကိုးကန့် 87%၊ ဖြောဝ်ꩻ 4%၊ ဝ 1% ၊ မန်း
ဘာႏသာႏငေါဝ်း	ကိုးကန့်ဘာႏသာႏငေါဝ်း (ခယ်ႏငေါဝ်း) မန်းဘာႏသာႏငေါဝ်း
ကဖြေꩻစာလုဲင်ႏအီ ရွောန်တောင်ꩻ	ကျပ် ၊ ခယ်ယွမ်ရွောန်(ယိုခါလဲင်ႏ)

ကိုးကန့်လိုꩻမျိုꩻယို ထွာ လိုꩻဖြာꩻဆေ့ꩻသား ကအောဝ်ႏအုံဒါႏ မန်းခမ်း ခမ်းခြွောန်းဗူႏကိုသွူ။ မန်းခမ်းစိုးရ ကအွောန်ႏစူꩻခါꩻဖေႏဒါႏ လိုꩻမျိုꩻ ၁၂၅ မျိုꩻကိုယို ကိုးကန့်လိုꩻမျိုꩻအောဝ်ႏပါ။ ကိုးကန့်ဒေသနောဝ်ꩻ အအောဝ်ႏ မန်းခမ်းအခေါဝ်ကွောန်ႏထင်ꩻဖဲ့ꩻ၊ လꩻခါꩻ ကိုးကန့်လိုꩻမျိုꩻ ဗာႏရဲပ်အွောန်ချာ ဒေသ။ အဟဲ့ꩻနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ ဖြောဝ်ꩻခမ်းကို ကအောဝ်ႏဒါႏ ကိုးကန့်ဒေသတဲးဝါး ၁၊ ဝေင်ꩻကဆို့ꩻခါꩻ ရုမ်ꩻနောဝ်ꩻ ထွာ လောက်ကုဲန်ဝေင်ꩻ။ ကိုးကန့်ဒေသကိုယို လိုꩻဖြာꩻအောဝ်ႏ ၁ သိန်ႏပုဲင် ၆ သောင်ႏကို၊ ကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကိုးကန့်လိုꩻမျိုꩻသွူ။

ကဟဲ့ꩻဒါႏ ကိုးကန့်နောဝ်ꩻ ၁၉ ရျာꩻဗူႏအစောဝ်းဖဲ့ꩻခါ ကိုးကန့်လိုꩻတန်ကယ်ꩻ ဆဉ့်တာဟု အွောန်ႏစူꩻဖေႏ ဝွေꩻသီးဒေသမဉ်ꩻ ကိုးကန့်တွော့ꩻ အမဉ်ꩻတငါအီတွမါႏနောဝ်ꩻ။ ဒေသနောဝ်ꩻဗာႏနောဝ်ꩻ ခရစ်နေင်ႏ ၁၈၄၀ ဗာႏကိုခါ မန်ဆျူး ဆဉ်ခွန်ခွိုꩻ အွောန်ႏစူꩻဖေႏခါꩻ ကိုးကန့်ခြောင်ႏ။ အရိုꩻ ဆုဲင်ꩻနောဝ်ꩻ မန်းခွန် တရေမ်ထူႏထိုꩻတွော့ꩻ အဉ်းဂလစ်စိုးကို သမ်းသော့ꩻခါꩻ မန်းခမ်းကိုတွော့ꩻ မန်းလꩻ အုံတောဝ်းဝင်ꩻထာꩻရဲပ်ဆလ (လွတ်လပ်ရေး) ထွိုင်ႏထွူနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏပါသော့ꩻစူꩻ မန်းခမ်းကိုတဲ့ရိုꩻ။。

ထာꩻယဉ်ႏငဲး

ကိုးကန့်လိုꩻမျိုꩻ ကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခယ်ႏခွိုꩻဖုံႏရာ။ အောဝ်ႏမာꩻစူꩻငီꩻဒျာႏ ခယ်ႏ ထာꩻယဉ်ႏငဲးဖဲ့ꩻခရာႏဖုံႏ။ နောဝ်ꩻမꩻ ကိုးကန့်သီး ဓလေ့ထာꩻမာꩻခြောင်ꩻနောဝ်ꩻ ဗွိုန်ပီလွေꩻ ခယ်ႏယူနန်ခမ်းနယ်ႏ ကအောဝ်ႏခြꩻဝွေꩻသီးဒေသသားဖုံႏ ဓလေ့ထုံꩻစံႏသွူ။ ကန်းကန့်လိုꩻမျိုꩻကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ကိုꩻကွယ်ႏ ယုမ်းထွေ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ တွမ်ႏယငမး တာအိုဘာႏသာႏ။ ကိုꩻကွယ်ႏထာꩻဖဲ့ꩻရာ အကဲန်အထꩻဝနောဝ်ꩻ ထွာ ကိုးကန့်ကျောင်ꩻဘုံ ကအောဝ်ႏ လောက်ကုဲန်ဝေင်ꩻကိုသွူ။