အဲဉ်ဒိုရာခမ်းထီ
| အဲဉ်ဒိုရာ မင်ꩻသာꩻခမ်းထီ Principality of Andorra Principat d'Andorra | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
 အဲဉ်ဒိုရာခမ်းထီအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း (centre of green circle) ဥရောပတွိုက်အကို (dark grey) | |||||
| ဝေင်ꩻတန် တွမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻ | အဲဉ်ဒိုရာ လာဗဲလာ 42°30′23″N 1°31′17″E / 42.50639°N 1.52139°E | ||||
| ရွုမ်ꩻသွုံꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါဖုံႏ | ကတ်တလန် 44.1%[၂][၃] | ||||
| Significant language | သပေင်ဘာႏသာႏ 40.3%[၃] | ||||
| ဘာႏသာႏငဝ်းငွါအလင် |
| ||||
| လိုꩻခွိုꩻ (၂၀၂၄) |
| ||||
| ကိုꩻကွဲႏ |
| ||||
| Demonym | Andorran | ||||
| အစိုႏရ | တခမ်းတအာႏဏာႏစနိစ် ပါလီမန်ဖြွမ်းဗူႏပုင်ႏအခေႏခံႏဥပဒေႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻ | ||||
| en:Xavier Espot Zamora | |||||
| en:Carles Ensenyat Reig | |||||
| ထေဥပဒေႏလွတ်တောႏ | General Council | ||||
| လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻ | |||||
• First Paréageထျꩻ | ၁၂၇၈ သဲပ်တဲမ်ဗာ ၈[၅][၆] | ||||
| ၁၆၅၂ အောက်တိုဗာ ၁၂ | |||||
| ၁၇၁၅ | |||||
• ပိဉ်တိစ် အိဉ်ပါယာထျꩻ | ၁၈၁၄ | ||||
| ၁၉၉၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ | |||||
| ဧရိယာႏ | |||||
• ခြွဉ်း | ၄၆၇.၆၃ km2 (၁၈၀.၅၅ sq mi) (အရန်း: ၁၇၈) | ||||
• ထီနမ်း (%) | 0.26 (121.4 ha)[မတ်ရောမ် ၁] | ||||
| လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း | |||||
• ၂၀၂၆ အရမ်ꩻ |  89,368[၈] (အရန်း - ၁၈၄) | ||||
•
တချ | ၁၈၇.၁/km2 (၄၈၄.၆/sq mi) (အရန်း - ၇၁) | ||||
| GDP (PPP) | ၂၀၂၄ အရမ်ꩻ | ||||
• ခြွဉ်း |  $6.001 billion[၉] (အရန်း - ၁၆၈) | ||||
• Per capita | $69,146[၉] (အရန်း - ၁၈) | ||||
| GDP (nominal) | ၂၀၂၄ အရမ်ꩻ | ||||
• ခြွဉ်း | $3.897 billion[၉] (အရန်း - ၁၅၉) | ||||
• Per capita | $44,900[၉] (အရန်း - ၂၄) | ||||
| Gini (၂၀၂၄) |  38.4[၁၀]ထာႏဝ | ||||
| HDI (၂၀၂၃) | 0.913[၁၁] ထိုမွေး · ၃၂ | ||||
| ရွဉ်ဗီႏ | ယူရို (€)[မတ်ရောမ် ၂] (EUR) | ||||
| အခိင်ႏအွိုင်ꩻ | ဥရောပ ခဝ်ထာႏဝ အခိန်ႏ(CET) (UTC+01:00) | ||||
| ဥရောပ ခဝ်ထာႏဝ ခမ်းသဲင်အခိန်ႏ-CEST (UTC+02:00) | |||||
| မွူးနီꩻစွယ်ꩻပွုံႏစံႏ | နီꩻ/လာ/နေင်ႏ | ||||
| ဖိုန်းကိုဒ်အမုဲင် | +376 | ||||
| Internet TLD | .ad[မတ်ရောမ် ၃] | ||||
အဲဉ်ဒိုရာခမ်းထီ (အိန်းကလေတ်: Andorra) ဟဲ့ꩻ အဉ်ဒိုရာခမ်းယို တရာꩻဝင်ႏအနေႏ ဖန်ဟဲ့ꩻခါꩻ အဲဉ်ဒိုရာမင်ꩻသာꩻခမ်းထီတဲင် (Principality of Andorra) ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဥရောပအခဝ်တွို့ꩻနဝ်၊ ပီးရီးနီးစ်ကောင်ရွေꩻ (Pyrenees) အခဝ်ကွဉ်ႏ၊ အိုင်ဘေးရီးယန်းခမ်းဗီႏ (Iberian Peninsula) လောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏကူတအဝ်ႏတဝ်း ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ ပိဉ်တိစ်ခမ်း၊ ဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ သပေင်ခမ်းဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ရာႏဇဝင်ႏသမဲင်ꩻအလꩻ ခွန်တန်ချာလမိန်း (Charlemagne) တယ်ႏထောင်ႏခါꩻဒျာႏအကျောင်ꩻ ယွုမ်းအံႏခါꩻလွဝင်ꩻတဲင်၊ တယ်ႏစစ ကောင်းအော့ဖ်အူဂဲလ် (Count of Urgell) အဝ်ႏအုပ်ချုပ်လွေꩻဖေႏသွူ။ နေင်ႏ ၉၈၈ ဗာႏကိုနဝ်ꩻ အပ်ဖေႏလွေꩻယင်း အူဂဲလ်ခရစ်ယာန်ႏသာႏသနာႏနယ်ႏ (Diocese of Urgell) ထျꩻသွူ။ နေင်ႏ ၁၂၇၈ ကို ကထေပြန်ႏဒါႏ ပဋိညာဉ်လိတ်ချုပ်အလꩻ အဲဉ်ဒိုရာယို ဖွဲ့ဗူႏလွဉ်ခမ်းထီအစွိုꩻအဗူႏတဗာႏတဲင် တယ်ႏစ ၁၇၁၅ နေင်ႏ ထွာလွေꩻ ကတ်တလိုးနီးယားမင်ꩻသာꩻခမ်းထီကို ခမ်းနယ်ႏအုပ်ချုပ်ရေꩻဆဲင်ႏရာႏအရန်းသွူ။ ယိုခါနဝ်ꩻ ပူꩻတွဲဲꩻမင်ꩻသာꩻ (၂) ဖြာꩻ အဝ်ႏအွဉ်ငါခါꩻဒျာႏသွူ။ ဝွေꩻသီးဝင်ꩻနီနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ သပေင်ခမ်း ကတ်တလိုးနီးယားဒေႏသႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ အူဂဲလ်ခရစ်ယာန်ႏဆရာႏတောႏချုတ် (Bishop of Urgell) တောမ်ႏ ပိဉ်တိစ်(ပြင်သစ်)ခမ်းထီသမ္မတ ဖုံႏဒျာႏသွူ။ ဝွေꩻသီးခမ်းထီအတာႏ ဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻအဲဉ်ဒိုရာ လဗဲလာ (Andorra la Vella) နဝ်ꩻသွူ။
အဲဉ်ဒိုရာယို ထွာဒျာႏ ဥရောပကို ခမ်းထီပေႏသွတ်ꩻ အမုဲင်(၆)ဒျာႏသွူ။ ဟံႏနယ်ႏအအဲဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ (၄၆၈) စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၈၁ စတုရန်းမဲင်ႏ) တဲင်၊ ၂၀၂၆ နေင်ႏ ဖေဖော်ဝါရီလာအလွောက်ꩻ လိုꩻအုံအဝ်ႏခွိုꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏအပဲင်ႏ (၈၉,၀၅၈) ဖြာꩻ သွူ။ အဲဉ်ဒိုရာလိုꩻမျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ရိုမန်းခွိုꩻနွယ်ႏ (Romance group) တဲင် ကတ်တလန်လိုꩻမျိုꩻ (Catalans) ဖုံႏတောမ်ႏ ခွိုꩻနွယ်ႏဗော့ꩻဝင်ꩻသွူ။ အဲဉ်ဒိုရာယို ကမ္ဘာႏလောင်း ဟံႏနယ်ႏအပေႏသွတ်ꩻ အမုဲင်(၁၇) တောမ်ႏ လိုꩻအုံအဝ်ႏအာႏရဲင်ꩻ အပေႏသွတ်ꩻ အမုဲင်(၁၁) ခမ်းထီဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻတန် အဲဉ်ဒိုရာလာဗီလာ (Andorra la Vella) ယို ထွာဒျာႏ ဥရောပကို ဝေင်ꩻတန်ကထိုသွတ်ꩻ ဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် အဝ်ႏပင်ႏလယ်ႏထီခိုႏဆꩻကီ အထိုကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏထို (၁,၀၂၃) မီတာ (၃,၃၅၆ ပေ) သွူ။ တရားဝင်ဘာႏသာႏငဝ်းနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကတ်တလန် (Catalan) ဘာႏသာႏဒျာႏလဲ့ သပေင်၊ ပေါ်တူဂီ တောမ်ႏ ပိဉ်တိစ်(ပြင်သစ်)ဘာႏသာႏဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏဒေါ့ꩻသုင်ꩻလွဝင်ꩻသွူ။
အဲဉ်ဒိုရာခမ်းထီကို ခမ်းလင်ခမ်းသား ကလွဉ်လယ်ႏဒါႏ လွေꩻတဖူꩻထာꩻမာꩻ (Tourism) ယို တနေင်ႏတနေင်ႏ အဝ်ႏလွဉ် (၈) သန်းရပ်သွူ။ အဲဉ်ဒိုရာယို ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အစွိုꩻနွို့ မွေးတဝ်းလဲ့ ၁၉၉၃ နေင်ႏကိုနဝ်ꩻ ထွာလွေꩻ ဥရောပကောင်သီ (Council of Europe) တောမ်ႏ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations) အစွိုꩻနွို့ နဝ်ꩻသွူ။
အာႏကွိုꩻ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]- ↑ Andorran Symbols။ WorldAtlas (29 March 2021)။
- ↑ အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "constitution". - 1 2 3 အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "cia". - ↑ Temperman၊ Jeroen (2010)။ State–Religion Relationships and Human Rights Law: Towards a Right to Religiously Neutral Governance။ BRILL။ ISBN 978-90-04-18149-6။
... guarantees the Roman Catholic Church free and public exercise of its activities and the preservation of the relations of special co-operation with the state in accordance with the Andorran tradition. The Constitution recognizes the full legal capacity of the bodies of the Roman Catholic Church which have legal status in accordance with their own rules.
- ↑ Història d'Andorra (in ca)။
- ↑ Andorra (in ca)။
- ↑ Andorra en xifres 2007: Situació geogràfica, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra။ 13 November 2009 ကို ဒင်ႏထွူလဲဉ်း မူရင်းမော်ကွန်း။ 27 May 2026 ကို ထွားစဲစ်ချာထွူလဲဉ်း။
- ↑ Departament d'Estadística။
- 1 2 3 4 Report for Selected Countries and Subjects: April 2024။ International Monetary Fund။
- ↑ Coeficient de Gini (Ingressos) Població။
- ↑ Human Development Report 2025။ United Nations Development Programme (6 May 2025)။
- ↑ Script error: The function "in_lang" does not exist. Girard P & Gomez P (2009), Lacs des Pyrénées: Andorre.[၇]
- ↑ Before 1999, the French franc and Spanish peseta; the coins and notes of both currencies, however, remained legal tender until 2002. Small amounts of Andorran diners (divided into 100 centim) were minted after 1982.
- ↑ Also .cat, shared with Catalan-speaking territories.
<ref> tags exist for a group named "မတ်ရောမ်", but no corresponding <references group="မတ်ရောမ်"/> tag was found.