ဝေင်ꩻနေပီတောႏ

အဝ်ႏ Wikipedia ကို
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
ဝေင်ꩻနေပီတောႏ
နေပြည်တော်မြို့
အိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဝေင်ꩻတန်
Nay Pyi Daw montage 2020.png
ဝေင်ꩻနေပီတောႏ သည် မျန်မာခမ်းထီ တွင် တည်ရှိသည်
ဝေင်ꩻနေပီတောႏ
ဝေင်ꩻနေပီတောႏ
မျန်မာခမ်းထီဟံႏပွုံႏကို အဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း
ကိုဩဒိနိတ်: 19°44′20″N 96°03′25″E / 19.738837°N 96.0570803°E / 19.738837; 96.0570803ကိုဩဒိနိတ်: 19°44′20″N 96°03′25″E / 19.738837°N 96.0570803°E / 19.738837; 96.0570803
ခမ်းထီFlag of Myanmar.svg မျန်မာခမ်းထီ
ဟံႏနယ်ႏFlag of Naypyidaw Union Territory.pngနေပီတောႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏ၈ ဝေင်ꩻနယ်ႏ
တယ်ႏထောင်ႏ၂၀၀၅
Incorporated၂၀၀၈
အစိုႏရ[၂]
 • ဝွန်ႏဝေင်ꩻတန်ဒေါက်တာမောင်မောင်နိုင်
ဧရိယာႏ
 • ခြွဉ်း၇၀၅၄.၃၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၂၃.၇၁ စတုရန်းမဲင်ႏ)
ထိုထဲင်းပင်ႏလယ်ႏ ထီခိုႏဆꩻကီ[၃]၁၁၅ မီတာ (၃၇၇ ပေ)
လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း
 • ခြွဉ်း၉၂၄,၆၀၈ [၁]
 • တချ၁၃၁.၁/km (၃၃၉.၅/sq mi)
 • ခမ်းရင်ꩻသားလိုꩻမျိုꩻမန်းမဲင်ꩻ
 • ခမ်းရင်ꩻသားလိုꩻမျိုꩻ တချ၁၃၁.၁/km (၃၃၉.၆/sq mi)
 • ကိုႏကွဲႏဗုဒ္ဓဘာႏသာႏဟေင်ဒူဘာႏသာႏ
အခိန်ႏအွိုင်ꩻမျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ (UTC+၆:၃၀)
ဧရိယာႏကိုဒ်(ဖုံႏ)၀၆၇

ဝေင်ꩻနေပီတောႏ (အဲင်းကလေက်: Nay Pyi Daw)ယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ နေပီတောႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ ကိုတဲင်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ(မန်းခမ်း) ဝေင်ꩻတန် သွူ။ နေင်ႏ ၂၀၀၅ ဗာႏ လာနိုဝေင်ဘာ မွူးနီꩻ ၆ နီꩻ ကိုယို မျန်မာခမ်း(မန်းခမ်း) အိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဝေင်ꩻတန်ယို အွဉ်းကြုဲင်းလွေꩻ ဝေင်ꩻပျဉ်းမနား ခတွို့ (၂)မဲင်ႏ (၃.၂ကီလိုမီတာႏ)အကိုသွူ။ ကလဲဥ်းစခါ ဝေင်ꩻတန်လီꩻ ဝေင်ꩻရန်ႏတကွုန်ႏ ယို အဝ်ႏလွေꩻဒျာႏ တွမ်ႏ ဝေင်ꩻနေပီတောႏ မဲင်ႏ ၂၀၀ ( ၃၂၀ ကီလိုမီတာႏ )အရပ်ကို နဝ်ꩻသွူ။[၄] တရာꩻဝင်ႏ ဝေင်ꩻတန် အမိဉ်ꩻယို ထေထန်ႏလွေꩻ နေင်ႏ ၂၀၀၆ ဗာႏ လာမတ် မွူးနီꩻ ၂၇ မန်းစဲ့ꩻတပ်မွူးနီꩻ ခိန်းနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၂၀၀၉ ဗာႏ စရင်ꩻအလꩻ လိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻစရင်ꩻ အဝ်ႏ ၉၂၅၀၀၀ ဖြာꩻတဲင်ꩻ၊ ဝေင်ꩻရန်ႏတကွုန်ႏ တွမ်ႏ ဝေင်ꩻမန္တလေꩻ မိဉ်းထွူ တတိယလိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻအအာꩻသွတ်ꩻ ထွာဝေင်ꩻတဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။

ဝေင်ꩻအကိုယို အာတွမ်ႏ အစိုႏရခင်ႏလမ်း ရွုမ်ꩻဖုံႏသွူ။ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ လွတ်တောႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ တရာꩻလွတ်တောႏချုပ်သမ္မတလမ်းဂေႏဟာႏ တွမ်ႏ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏအစိုႏရအစွိုꩻ ဖုံႏယို အဝ်ႏလွေꩻဒျာႏ ဝေင်ꩻနေပီတောႏ ကိုသွူ။ ဝေင်ꩻနေပီတောႏအကို ၂၄ လဲင်ႏ တွမ်ႏ ၂၅လဲင်ႏ အာသီယံအစွိုꩻတန် အုံကွံပွယ်ꩻ၊ တတိယအလဲင်ႏ ဘင်းမ်စတက် အုံကွံꩻပွယ်ꩻ၊ နဝမအလဲင်ႏ ခကွဥ်ႏအာသျ အစွိုꩻတန် အုံကွံပွယ်ꩻ တွမ်ႏ နေင်ႏ ၂၀၁၃ ဗာႏ ခကွဥ်ႏနောဝ်ꩻအာသျ ခွုမ်ပဆိုႏခေးပြဲင်ႏပွယ်ꩻဖုံႏယို မာလွေꩻခန်း နဝ်ꩻကိုသွူ။

ဟံႏပထဝီႏ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

နေပီတောႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ပဂိုꩻကောင်ရွေꩻ တောမ်ႏ ဖြဝ်ꩻကောင်ရွေꩻ အခါႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ ထိုထဲင်းပင်ႏလယ်ႏ ထီခိုႏဆꩻကီ ပေပေါင်ꩻ (၃၇၇ ပေ) အကိုသွူ။ တရာꩻဝင်ႏစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏအဲဉ်ႏလုဲင်းအဝ်ႏ (၂၇၂၃.၇၁ စတုရန်းမဲင်ႏ)တဲင် လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၉)သိန်ႏလွိုနဝ်ꩻသွူ။ ချောင်းမကြီးဆည်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ နေပီတောႏဖဲ့ꩻထင်ꩻ မဗော့ꩻမညာꩻအရပ်ကိုတဲင် ငလုဲက်ဆည်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ကိုသွူ။ ရေဆင်းဆည်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻဖဲ့ꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻ ပေါင်းညာꩻပသာႏတန်သွူ။ နေပီတောႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ လတ္တီစျုထင်ꩻ ၁၉° ၁၈' တောမ်ႏ ၂၀° ၂၅' ခါႏ၊ လောင်စီစျုကွဉ်ႏ ၉၅° ၄၅' တောမ်ႏ ၉၆° ၄၅' အခါႏနဝ်ꩻသွူ။ နေပီတောႏနဝ်ꩻ တောမ်ႏဝေင်ꩻရန်ႏတကုင်ႏယို ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ ၃၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၉၈ မဲင်ႏ)တဲင် တောမ်ႏဝေင်ꩻမန်ႏတလေꩻနဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၃၈) မဲင်ႏ နဝ်ꩻသွူ။

ဝေင်ꩻတန်အိုပ်ချုတ်ရေꩻ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

နေပီတောႏ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ခမ်းထီတန် ခမ်းနမ်းဗွေႏ တိုက်ရိုက်အိုပ်ချုတ်ရေꩻဆꩻလ့ကိုသွူ။ နေပီတော်ကောင်သီနဝ်ꩻ ဖြွမ်းဗူႏခါꩻတောမ်ႏ ဥက္ကဋ္ဌတဖြာꩻ၊ အွဉ်အကိုရေꩻတဖြာꩻ၊ ကောင်သီအစွိုꩻနွို့ ကွတ်ꩻဖြာꩻဖုံႏသွူ။ စီႏခြပ်ဖန်းဖြယ် နေပီတော်ဝေင်ꩻတန် ထာꩻမာꩻတာႏဖုံႏနဝ်ꩻ နေပီတော်ကောင်သီ ထူႏတာႏဝွန်ႏခါꩻဒျာႏသွူ။ နေပီတော် ဝေင်ꩻတန်ဒေႏသကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻစဲစ်စဲစ်ဝေင်ꩻကဲဉ်ကို တောမ်ႏ အသောင်ရင်ꩻဝေင်ꩻနယ်ႏ အဝ်ႏ(၈)ဗာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကဲဉ်ကိုနဝ်ꩻ အွဉ်ႏထွော့ဖြယ်ခါꩻတောမ်ႏ ရပ်ကွက်(၄)ကွက်သွူ။ ယိုခါ နေပီတောႏဟံႏနယ်ႏကို ကပါဒါႏ ပဉ်းမနား၊ လယ်ဝေး တောမ်ႏ တပ်ကုန်း ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ ကရီးခါနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻညီꩻဒျာႏ ယမဲးတဉ်းခရဲင်ႏကို တခူးတခဝ်နဝ်ꩻသွူ။ ဥတ္တရသီရိ၊ ဒက္ခိဏသီရိ၊ ပုဗ္ဗသီရိ၊ ဇမ္ဗူသီရိ တောမ်ႏ ဇေယျာသီရိ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတသာဖုံႏသွူ။

ဝေင်ꩻစဲစ်စဲစ်ဝေင်ꩻကို(ရပ်ကွက်ဖုံႏ) ကအဝ်ႏထွူဒါႏကရီးခါကာႏဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ ဝေင်ꩻသောင်တသာဖုံႏ
ဇေယျသိဒ္ဓိ(ဇေယျသိဒ္ဓိ ပါဌိ) ဥတ္တရသီရိ(ဥတ္တရသီရိ ပါဌိ)
ပညာသိဒ္ဓိ(ပညာသိဒ္ဓိ ပါဌိ) ပဉ်းမနား ဒက္ခိဏသီရိ(ဒက္ခိဏသီရိ ပါဌိ)
ဘောဂသိဒ္ဓိ(ဘောဂသိဒ္ဓိ ပါဌိ) လယ်ဝေး ပုပ္ပသီရိ(ပုပ္ပသီရိ ပါဌိ)
မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ( မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ ပါဌိ) တပ်ကုန်း ဇမ္ဗူသီရိ (ဇမ္ဗူသီရိ ပါဌိ)
ဇေယျာသီရိ (ဇေယျာသီရိ ပါဌိ)

တယ်ႏစခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၉ ဗာႏကို မျန်မာခမ်းထီ ဝွန်ႏတန်ဌာႏနရွုမ်ꩻ ကားကအဝ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ခြုဲင်းပြောင်ꩻလွေꩻလို့လဲဉ်း အိုပ်ချုတ်ရေꩻဝေင်ꩻတန် နေပီတော်ကိုနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻတန်ကိုနဝ်ꩻ ဖြယ်ခါꩻပါတောမ်ႏ ဇိုန်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ-

  1. ခမ်းသားလိုꩻအာအုံဒါႏလမ်းပါႏဇိုန်
  2. ဝွန်ႏတန်ဌာႏနဇိုန်
  3. စဲ့ꩻတပ်မတောႏဇိုန်
  4. ဟိုတယ်ဇိုန်
နေပီတော်ဟိုတယ်ဇိုန်
  1. အခမ်းခမ်းဆဲင်ႏရာꩻ ခမ်းစွုမ်ႏနုဲင်ငံတကာဇိုန်
နုဲင်ငံတကာဇိုန် (သံတမန်ဇိုန်)
  1. စုဲင်ႏဆေꩻတာႏခင်ႏလမ်း စတဲင်ဖုံႏဒျာႏသွူ။

ပညာႏရေꩻ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

အခေႏခံႏပညာႏ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

နေပီတောႏကိုနဝ်ꩻ အခေႏခံႏပညာႏ အစိုႏရအရန်းထိုကျောင်ꩻ တယ်ႏအမုဲင်(၁) အဝ်ႏဗꩻတွိုႏ အမုဲင်(၁၂)တဲင် အရန်းထိုကျောင်ꩻအဝ်ႏ အဖြုံႏ(၁၂)ကျောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

အရန်းထိုပညာႏ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

  • လွူးမွေးရေꩻဆဲင်ႏရာꩻ တသီႏတက္ကသိုလ်ႏ(ရေဆင်း)
  • ရေဆင်းဆို့ꩻရုဲင်ရေꩻတက္ကသိုလ်ႏ
  • ရေဆင်းသေင်ႏတခြာတက္ကသိုလ်ႏ

ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

အစိုႏရသီးယုင်ဖုံႏ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

  • နေပီတောႏ ကူႏ(၁၀၀၀) လိုမ်ꩻလာꩻအထွေထွေရောဂါႏ သီးယုင်တန်
  • နေပီတောႏ မဲ့ နားလာႏ နေ့ꩻဖူ ဟွဉ်ꩻ အထူးကုသီးယုင်တန်
  • နေပီတောႏ လိုꩻမူႏသီးယုင်
  • နေပီတောႏ အဆွတ်ꩻဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ သီးယုင်
  • နေပီတောႏ ခမ်ရင်ꩻတသီႏ ဆေးရုံ
  • ပဉ်းမနား လိုမ်ꩻလာꩻအထွေထွေရောဂါႏ သီးယုင်
  • တပ်ကုန်း လိုမ်ꩻလာꩻအထွေထွေရောဂါႏ သီးယုင်
  • လယ်ဝေး လိုမ်ꩻလာꩻအထွေထွေရောဂါႏ သီးယုင်

ဓာတ်ပုင်ႏဖုံႏ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

အာႏကွိုꩻ[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]

  1. Department of Population, Myanmar.
  2. News BriefsThe Myanmar Times။ Myanmar Consolidated Media (20 March 2006)။ 26 December 2018 ကို ဒင်ႏထွူလဲဉ်း မူရင်းမော်ကွန်း။ 1 April 2006 ကို ထွားစဲစ်ချာထွူလဲဉ်း။
  3. GoogleEarth
  4. Naypyidaw: BurmaGeographical Names။ 2011-12-06 ကို ထွားစဲစ်ချာထွူလဲဉ်း။